Wow! This is so captivating 🤩🤩 and that cup of red tea is the perfect accompaniment to the view! 🌲🏞️🌄 The location is Laitlum, Meghalaya.
Khublei Shibun @dapp_theguyfromthehills sa ïa kawei ka post kaba itynnat! 🙏🙏
Tag: nature
-
Red tea in Laitlum
-
“Ka Um Bad Ki Deiriti Ha Ka Meirisawkun” (Water and Culture In the Environment) (Volume II, 2008)


Ïa kine la sot na ka lynnong "Ka Um bad Ka Tynrai ki Kyrteng Kur" (Water and Origin Of Clan Names) na ka kot Ka Um bad ki Deiriti ha ka Meirisawkun by Dondor Giri Nongkhlaw (2008):
Katkum u Spiton Kharakor (1981) ha ka kot jong u "Ki Khun ki Ksiew a Hynñiewtrep" la shem ba don ki kur ba la ïoh kyrteng na ka um, ka wah, ka myn bad ka am.
Ki kur ba la sdang da ka 'um' na khmat ki don khadlai kur bad kine ki long ka kur Umbah, Umblah, Umdong, Umdoh, Umdor, Umdung, Umyiap, Umladkur, Umlong, Umsong, Umsohbar, Umthlu bad Umwai.
Ki kur ba la sdang da ka ktien 'wah' ki don khaddar kur bad kine ki long ka kur Wahksi, Wahksing, Wahlang, Wahlang mawleiñ, Wahlang pahsyntiew, Wahlang ryntathiang, Wahrait, Wahrih, Wahrit, Wahshah, Wahshrieh bad Wahspeh.
Ki kur ba la sang da ka 'am' na khmat ki don shiphew kur bad kine ki long ka kur Amkhlaw, Amkhlow, Amksang, Amkoi, Amded, Amdep, Amora, Amse bad Amwai.
Nangta sa ki kur ba sang da ka 'myn' ki don jin haduh arphew hynñiew kur bad kine ki long ka kur Mynbah, Mynbon, Mynkseh, Mynieng, Mynjar, Mynnar, Myniar, Mynrap, Mynriang, Mynrieng, Mynriem, Mynring, Mynsang, Mynskut, Mynsni, Mynso, Mynso-shangpung, Mynsong, Myntdu, Mynteng, Mynthang, Mynthliang, Mynthlong, Mynthlu, Mynthong, Mynthui bad Myntlang.
Ban sngewthuh ïa kane ka jingïasnoh ka kyrteng kur bad ki jnit ka mariang bad ruh bad ki deiriti ngin ïa shim tang kawei ar tylli ki kur kum ka nuksa.Tharai, lada ngi shim da ka kur Amkhlaw, Umyiap, Wahksing bad Mynthlong ka biang ban ïa batai bad pyni nia.
Kat kum ka tyllong kyntien ka kur Amkhlaw ka long ka kyntien ba la oh na ka 'am' bad 'khlaw'. Kane ka pyni ba ka kur ka don jingïadei bad ka um bad ka khlaw. Baroh ar, ka um ne am bad khlaw, ki dei ki jnit ka meirisawkun, kaba mut, lehse, ba ka kur Amkhlaw ka long ka kur kaba la buhai nyngkong ha ka jaka ba jan ka um bad ka khlaw.
Ka kur Umyiap, katkum ka tyllong kyntien, ka thew ka um bad u shyiap kiba baroh ar ki long ki jnit ka meirisawkun, ha kaba lah ban long ba kine ki kur ki la buhai nyngkong ha ki jaka ba don ka um bad u shyiap.
Nangta, ka kur Wahksing, katkum ka tyllong kyntien, ka long ka kur ba la ïoh kyrteng na ka wah bad ka ksing. Hangne, ka wah ka long ka jnit jong ka meirisawkun, katba ksing pat ka dei ka bynta jong ka deiriti. Kumta kane ka kur ka la oh kyrteng kur na ka wah bad ka ksing. Hangne ksing ka thew ïa ka deiriti put deiriti tem.
Nangta ka kur Mynthlong, ka pyni ba ka kur ka long kaba pyndonkam um, kaba pyndonkam thlong ruh. Hangne thlong ka thew ïa ka deiriti dung kum ka dung kba, dungnei, dungsoh bad ter ter. Namarkata ngi donkam ban nang ïaleh ban wad ban thud ïa ki kyrteng, ïa ki jingmut bad thymmei ki kyrteng kur.
The following is taken from the chapter entitled "Ka Um bad ka Tynrai Ki Kyrteng Kur" (Water and Origin of Clan Names) from the book Ka Um bad ki Deiriti ha ka Meirisawkun by Donor Giri Nongkhlaw (2008).
Nongkhlaw cites Spiton Kharakor (1981) from his book Ki Khun Ki Ksiew u Hynñiewtrep where he discusses how some clans received their names from the words "um", "wah", "myn" bad "am".
The clan names that start with the word "um" are 13 in number and some of them are Umbah, Umsong, Umyiap and Umthlu.
The clan names that start with the word "wah" are 12 in number and some of them are Wahlang, Wahrait, Wahshrieh and Wahksing.
The clan names that start with the word "am" are 10 in number and some of them are Amkhlaw, Amkoi, Amdep and Amksang.
Finally, the clan names that start with the word "myn" are 27 in number and some of them are Mynring, Mynsong, Mynrieng and Mynthlong.
To understand the connection between the clan name and the elements of nature, Nongkhlaw looks at four clans to discuss this.
The clan name Amkhlaw comes from the words "am" and "khlaw". This shows that this clan must have settled near "um" or "am" which is water and "khlaw" which is forest.
The clan name Umyiap refers to "um" that is water and "shyiap" which is sand. This shows that the clan must have settled in a place which has water and sand.
The clan name Wahksing comes from the words "wah" which means river and "ksing" which means drum. "Wah" is connected to the environment and "ksing" is related to the tradition of music.
Finally, the clan name Mynthlong comes from the words "myn" which is connected to the use of water and "thlong" which is the traditional mortar for pounding and grinding used by the Khasis. The mortar is a symbol for the traditions of pounding rice, sesame seeds, fruits and others.
Ka Um Bad Ki Deiriti Ha Ka Meirisawkun (Water and Culture On the Environment)(Volume II, 2008) by Dondor Giri Nongkhlaw is such an interesting book with great information on the intrinsic value of water and the environment to Khasis! 🌅🌅
🟡 English translation by @speakyourroots
-
Mynsiem Katno ka Dap Jingkmen
Mynsiem katno ka dap Jingkmen
Ban peit iapha ko Mei mariang
Hapneh Jongpha Nga heh nga long
Jingkmen Jong nga hapha ka shong
Haba nga peit ki lum ki wah
Ki sim ha Jingsngewbha Ki pah
Ha Mei mariang Ki kmen Ki Suk
Pha Ker Pha ri riewspah ne duk
Ki lum Ki wah wat Ki pyntha
Baroh ha Jingsumar Jong pha
Mynsiem ka ban peit ngam ngiah
Syntiew Ki skud hapha Ki speh
Ki um ba shngiam ha wah ba tuid
Rymphum Ki kshaid Ki Noh laitluid
Sha thwei ba ingum Ki Noh arsut
Bad Jingsawa naki ka put
Hynrei phew se kala kylla
Syllen Ki khlaw Ki ba nylla
Ki sim Ki doh tiew laiphew jait
Hangno kin rieh ban ioh shongthait
Tang Jingjakhlia bad Jingbymman
Namar Ki riew ieid RI la dam
Sa tang Ki ing khong shyllangmat
Ban ioh pynjot Ki sngew tynnad
Kim salia i'u ksuid i'u khrei
Kim don ka Jing pyrkhat eiei
Tang ban heh la u Saipan
Ki thom wat ia u briew u blei
Kim don Jingmap para Maki
Wat ban iarap Ki ia kli kti
Tang ban biang ka malade
Ki tla bunsien ki pynthame
Shaei kein ka Jingtiplem
Ban iarap i'u biej i'u them
La jyrsieh tang a Jing sniew
Ka bih ha shyllangmat la kiew
Ka Mei mariang bapli ka iam
Namar bynriew u la Leh tam
Marwei Katno ka pait dohnud
Hala mynsiem marwei ka ud
Mynta ka shong ha nga ha phi
Ban thaw thymmai iala ka ri
Wat shong jai pdeh ha la ka dpei
Lada phi pyrkhat ia ka kawei
Original Khasi poem "Mynsiem Katno ka Dap Jingkmen" written by @samsan_yt
Thank you for this poem which has a lot to teach us! 🌲🏞️🌬️🌤️🌄
The poem portrays the beauty of Nature and the environment. The bountiful resources that exist in it but are shamelessly exploited by man. We all know this story. We have heard this a million times! Do we really care about what is happening to the environment? Will we be able to survive if its degradation continues? The poem concludes with the fact that it depends on us to help Nature regain her true value and strength, which will in turn enrich human existence.
-
Mei Mariang Ngan ym ïeh ia phi da i Daohi Manar
Ko lyer ba beh jai jai
Pha pynlung ïa mynsiem jong nga
Pha beh khlem don jingkhuslai keiñ shirta!
Khublei, A ko lyer pha la pyntngen ïa nga
Kumno keiñ mynta ba ngan ïada?
Ha la marwei, nga ïam pangnud, nga da jaw ki ummat
Ïa Mei Mariang haduh katne
Khun bynriew "Kim pyrkhat!"
Pyrthei Mariang ba itynnad
B'u Blei u ai kyrpang
Ka shong ha ngi, tang ha nga bad ha phi
Ïa Mei- Ramew ba ngin sumar ngin ri
Ki um ba shngiam ba sngur
Ba ramew la dep pynwandur
Da khmat ba sngewdiaw, nga peit ïa pha
Shaei, pat mynta jaka ban rieh: ïa nga
Ïathuh keiñ shaei "Ngan ïoh jaka?"
Kjat sngi ba tyngshaiñ, ki wan doh ïeid ïa nga
Jingkyrmen nga don, ba pham duh ïa jingjyrngam
Ngan um ïeh ïa phi, keiñ noh….khun, wat ïam!
Ka ri khlem jingsheptieng, ko ri ki Blei
Ba dap da jingshngaiñ, Ri Tipbriew-Tipblei
To kular ïa nga ba phin kamai hok ha pyrthei
Ïa nga, to sumar-kyndong
Sa shisien ha phi keiñ nga ong.
"Mei Mariang – Ngan ym ieh ïa phi"
– Daohi Manar
An original Khasi poem by @xdtnoahjupejackllthmanar
Thank you for sending this poem! The message that man and nature are intricately connected has to be reiterated!!