Tag: pnaralphabet

  • Thied Syad Yei Saja

    I oŋ "Thied syad yei saja" toh i kûntien pharchi wajōh sñau bha i na ki waheh, khamtam na ka Bei u Pa, hawa sneiñ wa krō ki ya ki khon. I mut yoŋ katai ka pharchi man i kamni ne, "Hawa leh iwon-iwon i wûm yahap wei rukom im, i wûm yōsuk ka yuŋ ka sem, i wûm bha, i wa bōh yei manbru ha i eh i khor, i wa datip chua, ne i wa yæ u wanrah yei ma hadien habōd".

    Kani ka kûntien, "Thied syad yei saja" hei sñauthōh yoŋ ŋa lailaŋ ko kam ka kûntein pharchi wa oŋ "Pan yei k'yoh, yoh dei hiaw" i wa mut hawa pan kwah, tæ daw wiar wei wa kwah. I jōh hi wa ka kûntien, "Thied syad yei saja" natlor wa da tip yei syad dor yoŋ i eh ne i saja wa yaŋ, katte leh chlur biej beit, khlem da pûrkhat chua u thied.

    Ban sngewthuh shuh shuh, Nga kwah ban batai da khasi, Haba Ong "Thied syad yei saja" ka mut ba "thied rem ïa ki jingjynjar". Balei ki rem ne syad, namar lah bun palat kita ki jingkynjar.

    Ka jingong "Thied syad yei saja" ka dei ka jingong Pnar kaba la pynkylla sha ka Khasi kum "Thied rem ïa ka saja" (ne ka jingjynjar). Kane ka jingong ka dei ka pharshi kaba mut kumne: Haba leh ïa kano kano ka bym sngew ïahap bad ka rukom im, ka bym sngewtynnat ha ïing ha sem, kaba pynpoi sha ka jingeh bad jingshitom, kaba la tip shuwa ba ka lah ban wanrah ïa ka jingma hadien habud.

    Ka "Thied rem ïa ka saja" ka long kum ka pharshi "Pan ïa ka jyrhoh, ïoh da ka sahiaw". Ka dei kumjuh ka jingmut ha kaba ka jingpankwah ka pynsohsat shisha ïa ngi. Ngi thied rem ïa ka jingjynjar nalor ba la tip ba kan eh ïa ngi ban shah ïa ka, tangba ka la ap lypa. Ngi long shlur beij khlem da pyrkhat ne thew ïa ka erïong erngit kaba la ap ïa ngi.

    The Pnar phrase "Thied syad yei saja" literally means "to buy expensive trouble". This phrase describes a situation where we do something that fits wrongly with our way of life, knowing that our family values go against it, knowing that it will lead to hardship and suffering in the future, but we readily do it.

    This is related to the word "pankwah" which is a combination of two words "pan" meaning ask and "kwah" meaning want. So we deliberately ask and want something that will bring pain and trouble. "Thied syad yei saja" implies a foolish courage that backfires. What the phrase may also be suggesting is a kind of self-sabotage that some of us may have experienced.

    The Pnar phrase "Thied syad yei saja" is loaded with deep meaning. It speaks of the complexity of human nature, riddled with strength and weakness. 💙❤️

    Khublei Chibōn @xdtnoahjupejackllthmanar for helping with this 😄🙏

    🟡 Khasi translation and English explication by @speakyourroots

  • Ka Chu-noŋkûlliaŋ

    Ka Chu-noŋkûlliaŋ

    Ka kûntien"Chu-noŋkûlliaŋ" toh ka ktien Pnar paka kawa ha kini ki sŋi wûm em de u sñau i ha wa klam ha wa khape. Yæ u oŋ, Wa i mut yoŋ kani ka kûntien toh wau yarap, U yachan kûlliaŋ para bru ne para jan yung jan sem.

    Ka Chu-noŋgkylliang

    Ka kyntien "Chu-nongkylliang* ka dei ka ktien Pnar paka kaba ha kine ki sngi ngim ju ïohsngew shuh ha ka kren ka khana. Ngi lah ban ong ba ka jingmut jong kane ka kyntien ka dei ban ïarap, ban ïa kyrshan markylliang para bynriew ne para jan ïing jan sem.

    Ka Chu-noŋkûlliaŋ

    "Ka Chu-noŋkûlliaŋ" is a Pnar word which is not used often nowadays in conversation. It may be said that the word means the help or support that is given by family and friends to one another. The word "noŋkûlliaŋ" emphasises that help should be returned by both sides.

    "Ka Chu-noŋkûlliaŋ" is a Pnar word that highlights compassion and sympathy that is given and acknowledged in its return. 🫂👥

    Khublei Chiboon @xdtnoahjupejackllthmanar wa maya phi ya ka ktien ka thylliej 😄🙏

    🟡 Khasi translation by @xdtnoahjupejackllthmanar
    🟡 English translation by @speakyourroots

  • The Pnar Alphabet

    Aa Ari! (Ani in Khasi)

    Bb Bol (Bol in Khasi)

    Cc Chalani (Pdung in Khasi)

    Dd Dieñ (Dieng in Khasi)

    Ee E ngooh (Ai nguh in Khasi)

    Ӕӕ Ӕrplieñ (Liengsuiñ in Khasi)

    Hh Hati (Hati in Khasi)

    li Istri (Istri in Khasi)

    Yy Yuta Juti in Khasi)

    Ji Jhōr (hur in Khasi)

    Kk Khai kyoh (Jyrhoh in Khasi)

    Li Lieñ (Lieng in Khasi)

    Mm Muja (Muja in Khasi)

    Nn Neini (Nangne in Khasi)

    Ññ Ñaam (Niad in Khasi)

    Ŋŋ Ŋap (Ngap in Khasi)

    Oo Oꞑthai (Phone in Khasi)

    Ōō Ōr khûndau (Twa khyndew in Khasi)

    Pp Phok (Kot kudi in Khasi)

    Rr Raᶇ Khatjhep (Tin khatñuit in Khasi)

    Ss Surō (Synsar in Khasi)

    Tt Tana (Rumal in Khasi)

    Uu Um (Um in Khasi)

    Ȗȗ Ȗem (Ym don in Khasi)

    Ww Wieh (Wieh in Khasi)

    The need for a Pnar alphabet has been felt for a long time. The Jaiñtia Hills Autonomous District Council (JHADC) released the Jaiñtia Phonetic Alphabet on the 25th of March 2021. (https://wyrta.com/pdiang-ka-dorbar-ka-jhadc-ya-ki-dak-thoh-pnar/)

    The two books are:

    🟡 Ki Dak Thoh næ Puræ Hei Ktien Pnar by Riquoma Rq. Laloo.

    🟡 Ka Kot Sikai Yoh U Pliah u Kûnnoh Wei Wau Pûn Emkaam Ya Ki Dak A-B Jaiñtia by Riquoma Rq. Laloo.

    🟡 Picture of alphabets with illustrations is from Ka Kot Sikai Yoh U Pliah u Kûnnoh Wei Wau Pûn Emkaam Ya Ki Dak A-B Jaiñtia by Riquoma Rq. Laloo.

    You can watch a video on YouTube for the correct pronunciation of the letters at this link: https://youtu.be/q49RFIfCZH0

    We would like to congratulate Riquoma Rq. Laloo for publishing these valuable books. If anyone is interested in purchasing the books please DM us. Thank you Riquoma Rq. Laloo for sending the pictures of the books! 🙏🙏