Tag: khasilanguage

  • To, Ani, Wow, Mo, Ade

    Ani – Ka ktien kaba pynpaw ïa ka jingkyndit ne ka jingbym lah shah shuh/ Oh my!; expressing surprise or being overwhelmed by something.

    Ade – Ka ktien kaba pynpaw ïa ka jingiaroh/ Wow!; expressing admiration.

    Wow/ Waw – Ka ktien kaba pynpaw ïa ka jingkyndit ne ka jingsheptieng bad kaba ju pyndonkam bad ka ktien "ani"/ Oh no! ; expressing alarm, fear or shock.

    To – Ka ktien kaba pynpaw ïa ka jingshon jingmut ne ka jingïahap jingmut, ka jingsngewhun bad jingskhem; ñiuma; koit/ Okay; all right; expressing satisfactory affirmation.

    Mo – Ka ktien kaba pyndonkam kum ka jingpynshisha bad ka jingpynskhem, kum haba ong "kam long kumta?" / Isn't it?; eliciting confirmation.

    Ni – Ka ktien kaba pynpaw ïa ka jingdom ne ka jingbymlah ngeit/ Oh please; expressing annoyance or disbelief.

    Interjections and exclamations form an important part of the Khasi language. They give it its characteristic tone and flow. 🗣️🗣️

    Khublei Shibun Dan Challam @micromotives ba phi la phah ïa kine ki kyntien kiba ngi ju pyndonkam man la ka por tangba kiba ngim ju pyrkhat ban ai da ka jingbatai kaba shai 🙏😄

    🟡 Editing and translation into Khasi by @speakyourroots

  • Darapjot

    Ka ktien Khasi "darapjot" ka dei ka jingpyrshang ban buhrieh ïa kaei kaei ka bym lah shuh ban buhrieh. Kane ka dei ka jingda ïalade ban lait na kano kano ka jinglehraiñ. Tangba ka lah paw ha kiba peit ne kiba sngap ba u briew u shu thaw daw bym ler ban tap ïa kaei kaei kaba lah ban pynwan ïa ki jingkynthoh ka bym sngewtynnat.

    The Khasi word "darapjot" describes the attempt to hide something that actually cannot be hidden anymore. This is a way to protect oneself so as to be free of any possible humiliation.

    But it may be evident to the observer or the listener that the person is making a lame excuse to cover up something that may invite negative criticism.

    Bun na ngi ngi tip ïa ka ktien "darapjot". Shisyn pule ka pynmih ïa ka dur jong ka jaiñ ba lah jot tangba kaba shu syrdep hangne hangtai ban nym i jot rathai eh. 🆘🤷

    Da peit ïa ka ktien ka i kumba ka wan na laitylli ki kyntien, kata ka "da", "ïarap" bad "jot".

    Many of us know the word "darapjot". The literal meaning of the word brings up the image of a tattered cloth that is mended here and there so as to not appear too torn and shabby. 🆘🤷

    The word also seems to be made up of three words, that is "da" meaning protect, "ïarap" meaning help and "jot" meaning torn or ruined.

    🟡 Khasi explication and English translation by @speakyourroots

  • Khasi Words and their English equivalents

    Useful – Ba Sule

    Sufficient – Sapa

    Rhythm – Ka Khriang

    Project – Ka Sengkreh

    Notify – Aibyrta

    Milestone – U Mawmaïer

    Junction – Ka Sdad

    Sa shi hud ki kyntien Khasi bad ki jingmut jong ki ha ka ktien English. 🅰️🆎🅱️

    Kan long kaba bha palat lada ngi lah ban pyndonkam ïa kine ki kyntien ha ka kren ka khana bad ka thoh ka tar. 🗣️✒️📝

  • The original name of Nohkalikai Fall

    Ka Kshaid Nohkalikai

    Naduh hyndai kulong-kumah, hajan kawei ka shnong kaba kyrteng ka Rangjyrteh, ka tuid kawei ka wah kaba kyrteng ka Umïong. Ka tlong jong ka, ka long na shaphang Laitryngew, hynrei katba ka nangtuid arsut, katta ruh ka nang-heh nang-heh, ba bun ki shnat wahduid kiba wan ïasoh-lang bad ka, haduh ba ka kylla kum kawei ka wahbah ka baheh. Ka don kawei ka kshaid kaba ki ju khot kyrteng ka kshaid wah Umïong. Kane ka kshaid ka long ka bajrong rymphai bad ka baitynnad shibun eh, khamtam leilei ha ka por lyïur haba jur u slap. Ka jingnoh rymphum jong ka na khlieh-riat shapoh thwei, ka pynthame bad pynïap-ngiah ïa ki nongpeit haduh ba kim ngiah ban peitseh bad peit-jylliew ïa ka um kaba tuid phir-phir kumba tuid ka dut. Napoh ka thwei bajylliew jong ka, ki kiew ki sur ba sawa kynud ha ka jingbeh ka lyer, ryngkat bad ka jynhaw tdem-um kaba kiew, man la ka teng, kum u lyoh ha sahit-bneng.

    Dang hyndai-hynthai kata ka Rangjyrteh, ka la long ka shnong ka bapawnam hakhmat ki para-shnong baroh kiba ïadon markhap bad ka. Wat la ka la duh-noh, hynrei haduh mynta- mynne, ka kyrteng jong ka, ka dang sah tyngkreiñ . Ha kata ka por, ka la long ka shnong kaba bun briew. Bad ki briew ruh ki basmat-basting ha ka trei-ka-ktah, ha ka leit-ka-wan…

    .

    .

    .

    .

    Ka dohnud kmie jong ka, ka pdang hieb, bad ka lynñiar-kaw. Ka ïam, ka lympat ïalade bad ka pajut la u shñiuh. Ka rah la kawei ka wait bad ka phet kulmar kum ka balamwir. “Balei, balei” la kylli ki briew kiba wan ïabeh haba ki ïohsngew ïa ka jinglynniar, “ balei pha leh kumne?” “ Ngan nai im shuh,” ka la ong. “ Waw! u la shet u dusmon shisngi, ba un phon un shet ïa nga ba ngan bam-doh la i khun. Ngan leh aïu pat ban im khlemrain ha ka pyrthei, la suk ka tap.” La ki khroh, ki pyntngen ïa ka ruh, kam patiaw ; ka phet la ka phet bak-bak. La ki mut ban kem ruh, ym don ba shlan, namar, ka talaiñ da ka wait. Kumta ki shu ïabud lyngngoh kham na pajih, da ka jingsngewsynei kum ban jawummat. Ki kmie ki ïaphet kulmar shane shatai, ki ïapyrta la ki khun ki khun haduh ba ka shnong ka la win hi ñiak. Ka Likai pat, ka la mareh sak-sak sha khlieh-kshaid-Umiong bad ka la nohïap sham-lysham shapoh thwei.

    Naduh kata ka por, haduh kine ki sngi ki sa khot ïa kata ka kshaid “Ka Kshaid Nohkalikai.”

    Khublei Shibun @gregoria_ann3 ïa kane ka jingkylli! 😃😃 Ka jubab ka dei ka Kshaid Umïong! Bun na ngi ngim tip ïa ka jubab tipma ka don ha ka kot Ki Khanatang U Barim ba la thoh da i H. Elias S. D.B. 🏞️🏞️

    Khublei Shibun ïa phi @bee_the_wanderer @pynshngain25_ bad @donbok.rynjah.50 ba phi la phah ïa ka jubab kaba dei! 👍🙏

    This was a question posted by @gregoria_ann3 about the old name of Nohkalikai waterfall. The answer is Umïong waterfall which can be found in the book Ki Khanatang U Barim written by H. Elias S.D.B. 🏞️🏞️

    Photo credit: @gregoria_ann3

  • Shun ym pat pei, la paw penryngkew

    "Shun ym pat pei, la paw penryngkew" ka dei ka jingong kaba mut haba ïa ka jingshisha jong u briew ne kaei kaei la pynpaw noh shuwa ïa ka por.

    The Khasi phrase "Shun ym pat pei, la paw penryngkew" means to have the real nature of a person or the truth about something exposed prematurely.

    Ki jingong Khasi jong ngi te kiba shoh jingmut bad kiba bun bha bad ka "Shun ym pat pei, la paw penryngkew" ka dei kawei na kita. Tharai ïa bun na ngi kan dei ka sien nyngkong kaba ngi ïohsngew ïa kane ka rukom ong. 🗣️🗣️

    Lada don na phi kiba lah ban kham batai shuh shuh ïa kane, sngewbha sa ai ha ki comments, khnang ba ngin ïa sngewthuh shai. Ka don jingmut ne em haba pyndonkam ïa ka ktien "shun"? Ka "penryngkew" ka thew ïa kaei?

    Khasi phrases are many and this one is an example of a phrase that many of us hardly use anymore. If you know more please mention it in the comments!

  • Ka Jingkyntip

    Ïa nga baroh shi ïing phi plie,

    haba la dei ka baje,

    ynda ki jingdonkam la biang.

    phi tap ïa nga bad sait ki pliang.

    Nga dei uei?

    Ngin ïa kyntip noh mo teng teng 😃😃 Sa comment lada phi tip ïa ka jubab jong ka jingkyntip!

  • Ka Dienshonhi: The Khasi Encyclopaedic Dictionary by Rev. Dr. Ïarington Kharkongngor

    Ka Dienshonhi: The Khasi Encyclopaedic Dictionary by Rev. Dr. Ïarington Kharkongngor is a Khasi to Khasi dictionary which is supplemented by 5 appendices as shown in the slides above. 🤓📚 This is the go-to book for many of us!

    The name of this Khasi dictionary has been coined by the author as "Dienshonhi" whose meaning is provided in the book 😃😃

    🟡 This book is sold in Ri Khasi Book Agency, Mawkhar, Shillong.

  • Ka Sngi Burom Ïa Ki Kynthei da Ibakyrmen Sohtun

    Ka sngi burom ïa ki kynthei

    Kumno ngan klet ïaphi keiñ Mei

    Ka sneng ka khraw phi theh kyrhai

    Ki long kham khraw ban ïa ki sbai

    Watla i pa i ieh khunswet

    Hynrei phim riej ban tur shaphrang

    Phi hikai jingstad ngin thwet

    Bad ba ngin nang kiew shaphrang

    Phi long ka riewkynthei ba shemphang

    Jingeh baroh phi thom naphang

    Ban ngin bit ba ngin biang

    Phi shah jingeh haban da biang

    Tarajur jingieid bym noh shiliang

    Hapdeng shipara phi hikai biang biang

    Kumno ba ngin ïa ieid markylliang

    Watla ngi long ki kup ki sem shiliang

    Haba nga ur phi khyllie ianga

    Haba nga iam phi khroh ianga

    Haba nga saitlah phi sneng ianga

    Haba nga kmen phi kmen bad nga

    Daei kein mei ngan siew kylliang

    Ia jingieid jingbha jong phi

    La ngin wad sawdong pyrthei

    Ngam Shem shuh jingieid Kum

    Jong phi Mei

    Khublei ko Mei Khublei

    Nang ioh kyrhai ki jingkyrkhu

    Nang im shongprah shongshang

    Nang ïai long nuksa babha iakiwei

    KHUBLEI ko MEI BAIEID

    -Ibakyrmen Sohtun

    Ngi la ïoh sa kawei ka jingthoh poitri shaphang ka kmie kaba la thoh @i_b_a_r_i_e_s 😄 Khublei Shibun @i_b_a_r_i_e_s ba phi la phah ïa ka jingthoh kaba sngew ieit bad sngew myllung ❤️❤️

  • Learner’s Khasi Dictionary With English-Khasi Index

    The is the Learner's Khasi Dictionary (With English-Khasi Index) compiled and edited by U'. V. Joseph, SDB with Associate Editors: Devasia Vazhayil, SDB and Augustine Koottala, SDB and published by Vendrame Institute Publications, Mawlai, Shillong, 2021.

    This is another Khasi dictionary that we should add to our library because it has a vast collection of Khasi words whose meaning is explained in Khasi as well as English! 😃😃 In addition to this, there is an English to Khasi section!

    This dictionary will be beneficial for native Khasi speakers and non-native speakers too 👍👍 This dictionary was also the prize for the International Mother Language Day contests of 2022.

    🟡 The dictionary is sold in Don Bosco Book Shop next to St. Anthony's School in Laitumkhrah.

  • Phnieng bad Phnieng Tyngam

    Phnieng

    "Phnieng" ka mut ban pynkhun ïa u dieng jingriam kum ka jingpynap lypa ban pynngat ïa ki sim ne ki mrad kiba wan tur sha ka. Shuh shuh ka ktien "phnieng" ka mut kaba ïapyneh ne ïathaiñ.

    The Khasi word "Phnieng" means the bending of a branch used as part of a trap to lure birds or animals that come near it. The word "phnieng" also implies resistance or a tedious interweaving causing a struggle.

    Phnieng tyngngam

    "Phnieng tyngam" ka thew ïa kaba pynap jingriam. Lehse ka don ka jingmut ha ka ktien "tyngam" de namar ka tyngam ka dei kawei na ki artylli ki shyieng ngab. Namar kata lada ong "phnieng tyngam" ngi mutdur ïa ka phnieng kaba la ang hieb kum ka tyngam ne ka shyntur.

    "Phnieng tyngam" means to set a trap. Perhaps there is added significance in the word "tyngam" because it means any one of the jaw bones. Thus, when one says "phnieng tyngam", one imagines a trap that is wide open like a gaping mouth.

    Bun na ngi tharai ngi mut ba ka don tang ka ktien "Jingriam" tipma ynda lah pule bha lap ïa ka ktien "Phnieng" bad "Phnieng Tyngam" 🪤🐁

    Many of us might not have heard of the word "Phnieng" or "Phnieng Tyngam" 🪤🐁

    🟡 English translation by @speakyourroots