Tag: talklocal

  • Jingtmang La Shnong da i Ibakor Shisha Kharmujai

    Na sor ngan leit sha shnong lajong

    Ban peit ki kha ban peit ki man

    Ban bam sohkymphor ban bam sohphan

    Ban khwai dohkha ban khwai dohtham

    Ngan kiew diengkwai ngan kheit tympew

    Ngan lum latyrpad ngan mad jajew

    Ngan kiew ki thied ngan kam ki maw

    Ban poi sha kshaid ban poi sha thmaw.

    Watla ka eh ban pyllait por

    Ba teh ki kam ki jam ha sor

    Mynsiem jong nga ka khmih lynti

    Ki kha ki man bangan iohi

    Jingsarong jingkmen bym lah nujor

    Banga ngam dei ka khun nongsor

    Tang lait sha shnong ngan phet bran bran

    Shuti ba la lang ban pyndonkam

    Jingieid kan teh rasong iangi

    Katba nang iaid ki snem ki sngi.

    -Ibakor Shisha Kharmujai

    "Jingtmang la shnong" is an original Khasi poem by @ibakorshisha 😄🏞️

    The poem speaks of the homesick feeling that assails one when one is far away from their village. Country life with its beauty and simple joy is something that one cannot have in the city ❤️❤️🌾🌱

    Khublei Shibun @ibakorshisha ïa ka poitri jong phi kaba kren shaphang ka jingim ha nongkyndong, ka jingim ka sngewtynnat shisha!!

  • Khasi Thesaurus

    Ki bun jait ki "Dom"

    Dom – Angry

    Dom riang – Short tempered

    Dom biej – Short tempered

    Shrai – Annoyed

    Bitar – Furious

    Bitar lep – Enraged

    "Ingkhong" and "Khluit" are verbs that are used to describe a state of being angry.

    Nga lah sngew "ingkhong" bha – "Ingkhong" means burnt implying to be burning with anger.

    I "khluit" i Pa mynne te – "Khluit" means hot implying perhaps a heated argument.

    Ka Thesaurus ka dei ka kot kaba ai ïa kiwei ki kyntien kiba don ka jingmut kaba ïa syriem bad kawei ka kyntien. Ka Thesaurus ka ïarap ban pynroi ïa ka ktien ka thylliej bad ka thoh ka tar. 🅰️🆎🅱️

    Ka kyntien mynta ka sngi ha ka Khasi Thesaurus ka dei "Dom". Ka biang ban khluit teng teng tangba ym dei haduh ban da ingkhong.😂😂

    Ka "Khasi Thesaurus" ka dei ka bynta jong ka page ka ban ïai bteng (series) bad phi lah ban phah kum kine ki jait kyntien kiba don bun jait tangba ka jingmut kaba ïa syriem.📝🗨️

    The "Khasi Thesaurus" is a series which will be continued on the page, so please feel free to send your contributions! 📝🗨️

    🟡 English translation by @speakyourroots

  • “U Phareng Ha Lawkyntang” da i Dewi Singh Khongdup

    Excerpt from the story "U Phareng Ha Lawkyntang" from the book Ha Ki Sngi U Syiem by Dewi Singh Khongdup

    Kumta ha kawei pat ka sngi, u Phareng u bah la ka suloi ar ktang ha la ka tyrpeng, bad u ngam soit sha khlaw ban leit thap skei. U kieng kawei ka pla ha kaba la thep jasong ka Mahad bad u buh de la ki kuli hangta. U ngam ia ka khlaw ka btap, hynrei um lap dien mrad satia; u pynieng la ki shkor bad u pynshah ia ki diang diang, mon mon, hynrei ym don dak ei ei ruh em ban pynpaw ba ki mrad ki don hajan. Tang ka shalymmen ka pah wiaw shi wiaw khlem sahngeh, bad u jyllop u ud kob shi kob halor ki tnat phaniaw. Ha ka por shiteng sngi, u la sngew thait, bad kumta u shong thait harud kawei ka wahduid kaba ki um jong ka ki khuid khlir khlir. "Ngan da pynbeit theid noh shuwa halor une u mawsiang," u kren hapoh lade; "Imat ka skei ruh ka tip ba nga wan mynta ka sngi."

    U ioh thiah kumba shi kyntien kwai ne, bad ynda u la kyndit, u la thngan. U sei ia ka jasong na ka pla, bad katno u kmen haba u lap ia ka tungrymbai ba la song lang bad u khathli bad u khababia. "U Syiem Symphup uba da kat u Syiem," u kren ha lade hi' "u tip ka bam aiu nga bang!"

    Ynda u la dep bam, u thet ia la ki kti ha kata ka wah, bad u maiñ ruh ia la ka shyntur. Namar ba u dei u Phareng, um nud satia ban dih ia ka um kaba khlem da shet. "Kane te kaban iap sliang", u ong ha ka sur kum uba la poi ha ka kutlad. "Em, ki ju ong ba ka um Khasi kaba sngur kam ju don khñiang jingpang; kumta ngan dih la ka dih ia ka; namar haba la lap ka sliang, ne haba la tyrkhong u thylliej, ka um ktieh ruh ngin iakjit", bad u dih artat ia kata ka um.

    "Phi la nang kren Khasi du pleng, Sahep!" ka sawa ka sur naei ruh um tip. U Phareng u dei u briew uba la shai la stad, bad um long uba sheptieng bieit. U phai diang diang, mon mon; u peit dien dien, phang phang, da kaba khmih lynti ba un iohi ia uta u briew uba kren ia u; hynrei um iohi iano iano. U lyngngoh ngain, bad kumta u tharai ba ki shkor jong u ki la ioh sngew bakla.

    "Phi peit lyngngoh iaei ka, Sahep?" kata ka sur ka sawa biang sa shisien. "Ha-ha-ha, u khun ka ri Bilat! To da kren seh shi kyntien, phi shu snap pynban jar jar la kum ubym pat nang akor!"

    "Kane te nga la poi shisha sha ka ri ki jingphohsniew", ong u Phareng ha ka sur lyngngoh. "Lada ngam bakla kane ka wah ka kren ia nga."

    🌲🏞️ Mano ba kynmaw ïa ka jingïathuhkhana "U Phareng Ha Lawkyntang"? 😃 Kumno ba u Phareng u rung sha 'lawkyntang bad u kynduh ïa i Ñia Risang, i Ñia Dkhoh bad i Bih Rabit. 🐇🦉🐿️

    Ka dei ka jingïathuhkhana kaba sngewtynnat bad samrkhie ruh de. Katno ka jingsngewmuja ban pule lem bad ki khynnah, wat ïa ngi kiba heh ruh ka long kaba byrngia bha. Bun na ngi, ngi ieit ïa ki khana jong i Bah Dewi Singh Khongdup bad kine jingïathuhkhana ki pyni ïa ka jingtbit jong i kum u nongthoh bad nongïathuhkhana. 📝📝

    "U Phareng Ha Lawkyntang" is a story about an English man who wanders into a sacred grove, which are regarded as sacred forests keeping alive the faith and culture of the Khasi and Pnar communities. In the sacred grove, the English man has the magical experience of meeting many colourful animal characters which keeps the reader in a cheerful mood. 😄🐇🦉🐿️

    This is an appreciation post and a tribute to another skilfull Khasi writer! 👏🙌

  • “La dikut u ‘sai tyllai…”

    "Mon Da Ka Mon Thymmai" da u Primrose Gatphoh

    1. La dikut u 'sai Tyllai,

    Mon da ka mon ka Herimai!
    Phi lah ka Ksiar ne lah ka Rupa,
    Phi mon sha i, ne mon sha Nga?

    2. La dikut u 'sai Tyllai,

    Mon da ka mon ka Sngi u Bnai!

    U 'tiew Mationg, ne tiew Myngngor,

    U spong Rusom, ne kup Jainkhor?

    3. La dikut u 'sai Tyllai,
    Mon da ka mon ka Miaw ka Khnai!
    U Khun Hati, ne Khun Patsha

    Phin kam maphi, ne kam manga?

    4. La dikut u 'sai Tyllai,
    Mon da ka mon ka Ngap ka Lwai;
    U soh Kynphor, ne soh Niamtra,
    Phi deng Sohshkor, ne deng Khaila?

    Mon da ka Mon Thymmai! Ho!

    "La dikut u 'sai tyllai…"

    Phi ïa kynmaw ïa kane jinglehkai? 😄😄 Tip ka don kyrteng ne em?

    Ïa ki kyntien pura jong ka jingrwai ba kine ki khynnah ki ïa rwai la shem ha ka poitri kaba kyrteng "Mon da ka mon thymmai" ha "Ki Phawar Sara (Nursery Rhymes) Bad Ki Poetry Rit Na Ka Bynta Ki Basic Bad Primary School" ba la thoh da u Primrose Gatphoh. Kane ka dei sha Byrong, Wahlong.

    Khublei Shibun @gregoria_ann3 ba phi la phah ïa kane ka video bad ki dur 😃🙏❤️ Sngew kmen ba phi la lap ïa ki kyntien jong kane ka jingrwai!

    This is a game that reminds us of childhood days ❤️🥺 It is accompanied by a stanza of a poem entitled "Mon da ka mon thymmai" that is found in the book "Ki Phawar Sara (Nursery Rhymes) Bad Ki Poetry Rit Na Ka Bynta Ki Basic Bad Primary School" written by Primrose Gatphoh.

  • To, Ani, Wow, Mo, Ade

    Ani – Ka ktien kaba pynpaw ïa ka jingkyndit ne ka jingbym lah shah shuh/ Oh my!; expressing surprise or being overwhelmed by something.

    Ade – Ka ktien kaba pynpaw ïa ka jingiaroh/ Wow!; expressing admiration.

    Wow/ Waw – Ka ktien kaba pynpaw ïa ka jingkyndit ne ka jingsheptieng bad kaba ju pyndonkam bad ka ktien "ani"/ Oh no! ; expressing alarm, fear or shock.

    To – Ka ktien kaba pynpaw ïa ka jingshon jingmut ne ka jingïahap jingmut, ka jingsngewhun bad jingskhem; ñiuma; koit/ Okay; all right; expressing satisfactory affirmation.

    Mo – Ka ktien kaba pyndonkam kum ka jingpynshisha bad ka jingpynskhem, kum haba ong "kam long kumta?" / Isn't it?; eliciting confirmation.

    Ni – Ka ktien kaba pynpaw ïa ka jingdom ne ka jingbymlah ngeit/ Oh please; expressing annoyance or disbelief.

    Interjections and exclamations form an important part of the Khasi language. They give it its characteristic tone and flow. 🗣️🗣️

    Khublei Shibun Dan Challam @micromotives ba phi la phah ïa kine ki kyntien kiba ngi ju pyndonkam man la ka por tangba kiba ngim ju pyrkhat ban ai da ka jingbatai kaba shai 🙏😄

    🟡 Editing and translation into Khasi by @speakyourroots

  • Ka kyntien Khasi “Kai”/ The Khasi word “Kai” by Janice Pariat

    In Khasi, the adverb "kai" suggests a mood that has no English equivalent and yet is very much a part of the lexicon of Khasi identity. "Kai" possesses a sense of pleasurable purposelessness, suffixed to a whole host of activities – "Ïaid kai" (to ramble, to stroll in the manner of a flaneur); "shong kai" (to sit around), "peit kai" (to just look), "leit kai" (to go on a leisurely outing) and so on.

    Perhaps "hanging out" or "chilling" best approaches the feeling contained in the word -although both these terms indicate an attitude that involves some premeditation or conscious choice and somehow do not quite capture the relaxed, joyful spontaneity of the easy-going "kai" with its wonderful connotations of having the freedom to roam, to look, to relax – "for free" – in a world that is not bound by the demands of time.

    Come, ïaid kai with me.

    Inspired by Janet Hujon; Tales of Darkness & Light

    Ka kyntien Khasi "kai" ka dei ka kyntien kaba ngi ju pyndonkam man la ka por tangba ngim ju poi pyrkhat ban batai bha ïa ka 😀

    Khublei Shibun @janicepariat ïa ka jingpuson jong phi kaba sngewtynnat bad kaba sngew kordor! ❤️❤️ Ki don ki kyntien ki bym lah ban pynkylla shisha ïa ka jingmut jong ki sha kawei pat ka ktien.

    📸 @janicepariat

  • Darapjot

    Ka ktien Khasi "darapjot" ka dei ka jingpyrshang ban buhrieh ïa kaei kaei ka bym lah shuh ban buhrieh. Kane ka dei ka jingda ïalade ban lait na kano kano ka jinglehraiñ. Tangba ka lah paw ha kiba peit ne kiba sngap ba u briew u shu thaw daw bym ler ban tap ïa kaei kaei kaba lah ban pynwan ïa ki jingkynthoh ka bym sngewtynnat.

    The Khasi word "darapjot" describes the attempt to hide something that actually cannot be hidden anymore. This is a way to protect oneself so as to be free of any possible humiliation.

    But it may be evident to the observer or the listener that the person is making a lame excuse to cover up something that may invite negative criticism.

    Bun na ngi ngi tip ïa ka ktien "darapjot". Shisyn pule ka pynmih ïa ka dur jong ka jaiñ ba lah jot tangba kaba shu syrdep hangne hangtai ban nym i jot rathai eh. 🆘🤷

    Da peit ïa ka ktien ka i kumba ka wan na laitylli ki kyntien, kata ka "da", "ïarap" bad "jot".

    Many of us know the word "darapjot". The literal meaning of the word brings up the image of a tattered cloth that is mended here and there so as to not appear too torn and shabby. 🆘🤷

    The word also seems to be made up of three words, that is "da" meaning protect, "ïarap" meaning help and "jot" meaning torn or ruined.

    🟡 Khasi explication and English translation by @speakyourroots

  • Ñiangkongwieng khlem snier

    Ka jingong Khasi "Ñiangkongwieng khlem snier" ka ring jingmut na ka jingpah kaba mih na ka kpoh jong ka ñiangkongwieng kaba dap da ka lyer, hynrei kaba lah ban pah baroh shi sngi. Kane ka jingong ka thew ïa u briew uba heh tang ka tyngam bad ka khlem kam; u briew uba put ronsing ïalade tangba ubym larkam eiei ruh.

    The Khasi phrase "Ñiangkongwieng khlem snier" focusses on the loud sound emanating from the porous abdomen of the cicada, to describe a person who is a big talker but never accomplishes anything. He likes to blow his own trumpet but in reality, he is useless and has no substance.

  • Khasi Words and their English equivalents

    Useful – Ba Sule

    Sufficient – Sapa

    Rhythm – Ka Khriang

    Project – Ka Sengkreh

    Notify – Aibyrta

    Milestone – U Mawmaïer

    Junction – Ka Sdad

    Sa shi hud ki kyntien Khasi bad ki jingmut jong ki ha ka ktien English. 🅰️🆎🅱️

    Kan long kaba bha palat lada ngi lah ban pyndonkam ïa kine ki kyntien ha ka kren ka khana bad ka thoh ka tar. 🗣️✒️📝

  • The original name of Nohkalikai Fall

    Ka Kshaid Nohkalikai

    Naduh hyndai kulong-kumah, hajan kawei ka shnong kaba kyrteng ka Rangjyrteh, ka tuid kawei ka wah kaba kyrteng ka Umïong. Ka tlong jong ka, ka long na shaphang Laitryngew, hynrei katba ka nangtuid arsut, katta ruh ka nang-heh nang-heh, ba bun ki shnat wahduid kiba wan ïasoh-lang bad ka, haduh ba ka kylla kum kawei ka wahbah ka baheh. Ka don kawei ka kshaid kaba ki ju khot kyrteng ka kshaid wah Umïong. Kane ka kshaid ka long ka bajrong rymphai bad ka baitynnad shibun eh, khamtam leilei ha ka por lyïur haba jur u slap. Ka jingnoh rymphum jong ka na khlieh-riat shapoh thwei, ka pynthame bad pynïap-ngiah ïa ki nongpeit haduh ba kim ngiah ban peitseh bad peit-jylliew ïa ka um kaba tuid phir-phir kumba tuid ka dut. Napoh ka thwei bajylliew jong ka, ki kiew ki sur ba sawa kynud ha ka jingbeh ka lyer, ryngkat bad ka jynhaw tdem-um kaba kiew, man la ka teng, kum u lyoh ha sahit-bneng.

    Dang hyndai-hynthai kata ka Rangjyrteh, ka la long ka shnong ka bapawnam hakhmat ki para-shnong baroh kiba ïadon markhap bad ka. Wat la ka la duh-noh, hynrei haduh mynta- mynne, ka kyrteng jong ka, ka dang sah tyngkreiñ . Ha kata ka por, ka la long ka shnong kaba bun briew. Bad ki briew ruh ki basmat-basting ha ka trei-ka-ktah, ha ka leit-ka-wan…

    .

    .

    .

    .

    Ka dohnud kmie jong ka, ka pdang hieb, bad ka lynñiar-kaw. Ka ïam, ka lympat ïalade bad ka pajut la u shñiuh. Ka rah la kawei ka wait bad ka phet kulmar kum ka balamwir. “Balei, balei” la kylli ki briew kiba wan ïabeh haba ki ïohsngew ïa ka jinglynniar, “ balei pha leh kumne?” “ Ngan nai im shuh,” ka la ong. “ Waw! u la shet u dusmon shisngi, ba un phon un shet ïa nga ba ngan bam-doh la i khun. Ngan leh aïu pat ban im khlemrain ha ka pyrthei, la suk ka tap.” La ki khroh, ki pyntngen ïa ka ruh, kam patiaw ; ka phet la ka phet bak-bak. La ki mut ban kem ruh, ym don ba shlan, namar, ka talaiñ da ka wait. Kumta ki shu ïabud lyngngoh kham na pajih, da ka jingsngewsynei kum ban jawummat. Ki kmie ki ïaphet kulmar shane shatai, ki ïapyrta la ki khun ki khun haduh ba ka shnong ka la win hi ñiak. Ka Likai pat, ka la mareh sak-sak sha khlieh-kshaid-Umiong bad ka la nohïap sham-lysham shapoh thwei.

    Naduh kata ka por, haduh kine ki sngi ki sa khot ïa kata ka kshaid “Ka Kshaid Nohkalikai.”

    Khublei Shibun @gregoria_ann3 ïa kane ka jingkylli! 😃😃 Ka jubab ka dei ka Kshaid Umïong! Bun na ngi ngim tip ïa ka jubab tipma ka don ha ka kot Ki Khanatang U Barim ba la thoh da i H. Elias S. D.B. 🏞️🏞️

    Khublei Shibun ïa phi @bee_the_wanderer @pynshngain25_ bad @donbok.rynjah.50 ba phi la phah ïa ka jubab kaba dei! 👍🙏

    This was a question posted by @gregoria_ann3 about the old name of Nohkalikai waterfall. The answer is Umïong waterfall which can be found in the book Ki Khanatang U Barim written by H. Elias S.D.B. 🏞️🏞️

    Photo credit: @gregoria_ann3