Blog

  • Phnieng bad Phnieng Tyngam

    Phnieng

    "Phnieng" ka mut ban pynkhun ïa u dieng jingriam kum ka jingpynap lypa ban pynngat ïa ki sim ne ki mrad kiba wan tur sha ka. Shuh shuh ka ktien "phnieng" ka mut kaba ïapyneh ne ïathaiñ.

    The Khasi word "Phnieng" means the bending of a branch used as part of a trap to lure birds or animals that come near it. The word "phnieng" also implies resistance or a tedious interweaving causing a struggle.

    Phnieng tyngngam

    "Phnieng tyngam" ka thew ïa kaba pynap jingriam. Lehse ka don ka jingmut ha ka ktien "tyngam" de namar ka tyngam ka dei kawei na ki artylli ki shyieng ngab. Namar kata lada ong "phnieng tyngam" ngi mutdur ïa ka phnieng kaba la ang hieb kum ka tyngam ne ka shyntur.

    "Phnieng tyngam" means to set a trap. Perhaps there is added significance in the word "tyngam" because it means any one of the jaw bones. Thus, when one says "phnieng tyngam", one imagines a trap that is wide open like a gaping mouth.

    Bun na ngi tharai ngi mut ba ka don tang ka ktien "Jingriam" tipma ynda lah pule bha lap ïa ka ktien "Phnieng" bad "Phnieng Tyngam" 🪤🐁

    Many of us might not have heard of the word "Phnieng" or "Phnieng Tyngam" 🪤🐁

    🟡 English translation by @speakyourroots

  • Juhiwanki Pala, Winner of Dialect Contest, International Mother Language Day

    Ngi la ïoh ban kynduh ïa i @juhiwanki mynta ka sngi ha ka ophis jong ka @neindiaarchive 😄😄 ban ai ïa ka khusnam jong ka jingïakob ktien shnong kaba la dep ban rakhe ïa ka International Mother Language Day, 21 tarik u Rymphang 2023.

    Khublei Shibun @juhiwanki ba phi la shim bynta ha kane ka jingpyrshang jong ngi. Ngi ngeit ba phin nang kiew shaphrang ha baroh ki liang ka jingim jong phi! 🙏🙏

  • Kamai їa ka hok

    Sngewbha ai ia ka jingsngewthuh jong phi shaphang ka jingong "Kamai ïa ka hok"

    @mebatei_l_khongsit:

    Ha jingsngewthuh jong nga kamut ba kumba ngi kamai ïa ka pisa, ngi trei shitom, ngi kynshew kyndiap ban ïoh eiei ha ka jingim ba man ka sngi, kumta ruh ngi dei ban kamai їa ka hok bad nga ngeit ba kata ka hok kaba ngi kamai ka dei ka spah ba ngi kynshew ha khmat u Blei bad nga ngeit ba kata ka hok ba ngi kamai ngi kynshew katba dang im, da kata ngin thied ïa ka jingsuk bad u Blei ynda ngi la leit noh nangne.

    @wansaaaka:

    "Kamai ia ka hok" ka thew ym ïa kaba kamai da ka pisa, hynrei ïa kaei kaei kaba u briew u im ha ka pyrthei lyngba ka jingim tip briew tip blei, ka tip kur tip kha bad ka trei hok trei shitom khnang ban im parum pareh im shongprah shongshang.

    @kakhadduh:

    Ka kamai ba ïoh na ka jingtrei shitom, jingtrei hok ym da ki lad ba sniew ba smeh.

    @amy_grace_7:

    "Kamai ïa ka hok" kamut ba ngi hap ban trei hok trei shitom їa kano kano ka kam bad ka bainong ba ngi ïoh kadei ban mih beit tang na ka umsyep jong ngi ym da kaba tuh bam klop na kiwei. Haba ngi kamai ïa ka hok ngi ïoh jingsuk ruh ha mynsiem bad ngi їohthiah suk mynmiet.

    @cheryl_aqualina:

    Kane ka dei ka jingong ba nga hi nga da sngewtynnad shisha. "Kamai ïa ka hok"' earn your right, nga tharai ngi baroh ngi don la ka jong ka jingsngewthuh halor kane. Nga la kynduh ïa ki briew ba mut ba kane ka long ba ai hukum ïa ki ban leh da kino kino ki kam ba kin ïoh kamai, khlem da pyrkhat ba kine kam ki dei ki ba bha ne ba sniew. Nga la kynduh ruh ïa ki briew ba pyrkhat ba kane ka mut ban shu trei shitom beit bad ban hun ïa kaei khyndiat ba phi ïoh. Ïa nga, nga pyrkhat ba kane ka mut ba nga dei ban trei ïa ka kam kaba ïahap ïa ka jingnang jingstad jong nga, ba ngam dei ban shim ïa kaei kaba dei jong kiwei bad ruh ba ngam dei ban hun ban ïoh kamai bym їahap їa ka jingtrei shitom jong nga.

    The Khasi word "hok" can be understood as honesty, righteousness and being just and trustworthy. A person who is marked by dignity and integrity, arising from the firm grounding of principles and values. "Kamai Ïa Ka Hok' is one of three Khasi precepts (the others being "Tip Briew Tip Blei and Tip Kur Tip Kha") that emphasises on living with integrity or to elaborate, a clear conscience. This integrity and clear conscience is had by the act of earning with the word "kamai". Thus, man has to earn and reap dignity, integrity and a clear conscience through his day to day life, his words and actions towards others. This conscious effort will cause the earning of a life of purpose, free from the stress or guilt of any wrong doing.

    Khublei Shikhohtyndaw @mebatei_l_khongsti@amy_grace_7 @wansaaaka @kakhadduh @cheryl_aqualina ïa ki jingbatai jong phi ïa kine ki kyntien! 😃🙏

    Ka dei kane ka jingnoh synñiang jong ngi sha ka page ka ban nang pynroi ïa ka jingsngewthuh shaphang ki riti ki dustur bad ki jinghikai rukom im jong ngi ki Khasi.

    The explanations sent by followers of the page is a testament to the communitarian effort that sustains the page. This will help in the documentation of the Khasi oral tradition and an understanding of Khasi philosophy and worldview. 🙏🙏

    🟡 English explication by @speakyourroots

  • Ki kyrteng Khasi-Pnar/ Khasi-Pnar names

    Khublei Shibun ïa ki kyrteng Khasi-Pnar kiba phi lah phah! 🙏🙏 Kiba sngewtynnat bad kit jingmut suda! 😄😄 Lah dep buh ïa ki baroh ha highlight ba phin ïoh pule.

    Thank you for sharing the Khasi-Pnar names! 🙏🙏 They are beautiful and carry so much meaning! 😄😄 They have been kept as a highlight so that you can read them.

    🟡 U nongrwai uba rwai ïa katei ka jingrwai dei U Donbor Rynjah.

  • Ki nongjop jong ka jingïakob ktien shnong (Dialect contest)

    Ngi sngew kmen ban pynbna ïa ki nongjop jong ka jingïakob ktien shnong (dialect contest)! 😃😃 Ngi kitbok kitrwiang ïa phi ba phin nang kiew ha baroh ki liang!

    @lakerlin06 @reposallanong @iai_thehorse @juhiwanki

    Khublei Shibun ïa ka jingshongshit jong phi ban shim bynta ha kane ka jingïakob! 🙏🙏

    Ka jingaikhublei kaba kyrpang ka leit sha ka @neindiaarchive kaba lah pynbiang ïa ki khusnam mynta u snem (slide 6). Kiba don ha ka khusnam ki dei ka Almanak, Coffee, ka Ngap, ka Tala Mylliem, Bamboo container, Fridge magnet bad Scented soap. 🥳🥳🥳

    Ngi pynpaw ïa ka jingsngewnguh ruh ïa i Mewanshanbor Lyngdoh (Mawlangwir), i Yull Brown Sumer (Sohkha), i Sylvi Sara Janai Kshiar (Pynursla) bad i Deinidaroi Sariang (Nartiang) kiba lah leh shitom ban ring ïa ki video kiba shai bad ba sngewtynnat! Khlem ma phi kane ka jingïakob kan nym lah ban long 😄🙏

  • Interview with Rangkitbok Dikrud, International Mother Language Day

    KA JINGSHIT SHANE SHA NGI da i Rangkitbok Dikrud

    Ka jingshit shane sha ngi ka wan da ka jingsyang tram.

    Khluit tdaiñ. Phuh syep buhrieh. Kylla tlot ïar-ly-ïar

    Hangne ha la ri la jong –

    Katta ngan shit

    Ki briew i’u kwai ktha shngiam. Sur dam

    Pyrjah kjap kjap

    Wat ka buaid kwai ka jem thuiñ, shoh sngi.

    Ka sha khluit kam duh ban rat ïa ka Jingtyrkhong,

    Kam duh ban tuid

    Sha ngi. Ïa ngi —

    Shit phew ba shit

    Ka sha khluit ka tuid beit

    Shar la shar, lyngkien ka kpoh.

    Shane,

    Ym kum sha ri shit ba Ihop

    Ba hap pyntuid lyngkien da umpjah

    sam — tngen tdam.

    Satang lano kampher shuh na ki ri shit

    Namar kat nang mih ki sngi la nang pynroi

    khun da ki dieng maw.

    La bun ka leit on thang ia ki dieng sla bapli

    Man ka por, da kylli

    ïa ka daw ba ngi thung dieng maw-

    Ym banse te!

    Ym banse te!

    Shane sha ngi ruh

    Ka jingshit tar tyrha kan sa wan phrong

    suki suki

    Sha ka ïa ud, kynther jaiñ.

    Haei shuh ka jingpyngngad ka shong?

    Hato ngi iapeiñ ha ki dieng maw paki?

    Kane ka dei khyndiat ki symboh jingkren hapdeng jong i @rangkitbok_c bad i @rj_bob_bigfm na ka Big FM 98.3 kum shi bynta jong ka jingrakhe ïa ka International Mother Language Day. Ki phang kiba ki ïa phylliew jingmut ka dei ka jingthoh poitri ha ka ktien Khasi, kumno ban pynkiew ïa ka ktien Khasi bad kiwei kiwei.

    Ïa kane ka jingkren lah dep ban pynsngew ha ka 17 bad 18 tarik u Rymphang ha ka Big FM 98.3.

    Khublei Shibun @rangkitbok_c Kane kan long ka jingbynrap kaba kordor ha ka page! 😄🙏

  • Interview with Daohi Manar, International Mother Language Day

    JINGJOP — The victory day of Meghalaya da i Daohi Manar

    Ngi lah jop!

    Ha sngap ki ia pyrta

    Jingap-khmih lynti, Urlong shisha

    Tat haduh u snem Khat-khyndai spah hynniew phew ar ‘nai

    kyllalyngkot, Tarik arphew wei

    Mrs. Indira Gandhi, La pynioh laitluid da jingisynei

    As we race this journey though not for fun,

    As we fight, The past is only our inspiration.

    As we stepping to the 50 years of living together

    Garo, Khasi and Jaintia

    Hill state our own land MEGHALAYA

    Homeland’s righteous flag to shine

    In our morning fresh skyline

    Khwan myntoi te duhai

    I burom u yoh na bru ha blai

    Ko shipai ko paia

    Wat sngew iam rem wat sngew dukha

    Bynriew um pat hun, balei ngin ia sngewbha?

    Ko rang kieng stieh , i’u ba duk ngim pat da! Ummat kthang

    kin kylla mawlynnai;

    Ñiuma, kum iathuh khana khsaid Noh Ka Likai.

    Kane ka dei khyndiat ki symboh jingkren hapdeng jong i @xdtnoahjupejackllthmanar bad i @rj_bob_bigfm na ka Big FM 98.3 kum shi bynta jong ka jingrakhe ïa ka International Mother Language Day. Ki phang kiba ki ïa phylliew jingmut ka dei ka jingthoh poitri ha ka ktien Khasi, kumno ban pynkiew ïa ka ktien Khasi bad kiwei kiwei.

    Ïa kane ka jingkren lah dep ban pynsngew ha ka 13 bad 14 tarik u Rymphang ha ka Big FM 98.3.

    Khublei Shibun @xdtnoahjupejackllthmanar Kane kan long ka jingbynrap kaba kordor ha ka page! 😄🙏

  • Happy International Mother Language Day 21st February 2023

    Ha kane ka sngi bad man la ka sngi ngin kyntiew bad pynneh pynsan ïa la ka ktien tynrai ba kan nang riewspah, nang jylliew khnang ba ki pateng ki ban wan kin ïoh ïa ka jingsngewthuh ba shai shaphang ka shap kyrpang ka jinglong Khasi! 🙏🙏

    Khublei Shikhohtyndaw ïa baroh kiba la kyrshan ïa ka jingrakhe International Mother Language Day jong ka @speakyourroots ! 🆎🅰️🅱️

  • Where is the dialect from? #4

    Khublei ïa phi baroh! Kane ka dei ka jingïakob halor ki ktien shnong (dialect contest) na ki bynta ba pher jong ka ri Khasi kum shi bynta fa ka jingrakhe ïa ka International Mother Language Day, kaba la wanrah sha phi da ka @speakyourroots bad ka Big FM 98.3 Shillong lyngba ka jingkyrshan jong ka @neindiaarchive !

    🟡 Kane ka dei ka jingkylli kaba khatduh!

    🟡 Lada phi tip ïa kane ka ktien la kren ha ka shnong ne ka thaiñ aïu, phah ïa ka jubab da ka text sha une u number 8798997511. Phin ïoh ïa ka khusnam kaba la pynkhreh kynsai!

    🟡 SNGEWBHA AI ÏA KA KYRTENG JONG KA SHNONG/ THAIÑ BAD KA KYRTENG KABA PURA KA JONG PHI RUH.

  • Nga khmah a phai/ I miss you

    I miss you – Nga khmah ïa phai, ka daw ka iong pynkylla ktian ha ka kyntian chnong cji. "Nga khmah ïa phai" a "Nga lah khmah bha ïa phai" – "I have dearly missed you." La kanai ka senten ka chi kit iongmut lot archah ban ted ïa ka iongong "| miss you." Kanai ka senten "nga khmah ïa phai" ka thow bha ia ka iong snow angnod, ka iong snow angnod ban cjoh ia kynduh lot bad arcju arcju iong cji blah, ban cjoh a en lot nen ki por man riim, a ted ban cjoh ji lot be iah ki iong cji sngow blah, ban cjoh lot ia ka iong snow chngaiñ cjin dah ji lot ia kita.

    La ka kyntian "khmah" ka en lot sa kawei ka iongmut ha ka kyntian chnong cji, kata ka daw "to look up" a ban syndang hah kynjang.

    Ha ka por iong cji dang nahrit (wat mynnai cji da lah san be) cji sngow chalai bha ban pynpaw ïa kanai ka kyntian ha ki braw iong cji soid, cji khmah. Ki kow be, ki sngowchalai ban krenkai krensoid be kanai ka kyntian.

    Te man ka por, cji dah ong cji lah khmah bha ia phai, kin kyllai kylla iah cji, "how have you missed me?" (phi khmah lehnow ia nga?), nen ki nahrit man dang luilui ka iongmut, cji be cji khmah ki khleh ha kynjang ban pynpaw ba cji khmah ia kikow lehtow. Ka sngow chalai bha da cji pyrkhat ja kata.

    Dialect – War Mawpud

    Shnong – Lower Mawpud

    I miss you – "Nga khmah ia phai", a direct translation to our dialect. "Nga khmah ia phai" or "Nga lah khmah bha ia phai – I have dearly missed you. " But the sentence carry a deeper meaning than just a mere "I miss you", it's more of a longing. A longing to be with someone and recreate past memories again, or even just to see them and feel their presence once again. However, the word "khmah" holds a different meaning again in our dialect, which is "to look up".

    As young kids (even now as adults) we, that is, our people back in the village, including I, love to expresse this word to our loved ones when we miss them. They, in turn, love to be playful with the word.

    So whenever we told them we have missed them, they would playfully ask us "how have you missed me?" and we would innocently lift up our heads in the sky (the other meaning of "khmah" is to look up) to show them that's how we've missed them. And it's so adorable when think about it.

    In Khasi we say "Nga tmang ïa phi" or "Nga kynjah ïa phi" which is translated as "I miss you". 💌💌💌

    Khublei Shibun @aiti.wniang for sending this! 🙏😄 She has written this post in her dialect which is from War Mawpud. It is interesting to read it in your dialect! 🤓

    🟡 English translation by @aiti.wniang